لطف على سليمى

106

كهكشانها در قرآن ( فارسي )

ميان يكديگر از نظر نيروهاى دافعه وجاذبه به يكديگر ارتباط ودر أمور نظام هماهنگى دارند . ودر بعضي از كتب در اين حديث به جاى واژهء عمود « عمودين » نوشته شده ، بدين گونه : « مربوطة كل مدينة إلى عمودين من نور » كه در اين صورت چون كلمهء عمودين تثنيه است هم نيروهاى جاذبه وهم نيروهاى دافعه بين ستارگان را دلالت دارد . يعنى ستارگان واجرام آسمانها به واسطه داشتن نيروهاى جاذبه ونيروهاى دافعه نظام فلكى يكديگر را متعادل نموده ويكديگر را حفاظت مىكند . اما در مورد خلقت جنبندگان در اجرام سماوات مرحوم علامه طباطبايى نيز در الميزان ( ج 18 ، ص 90 ) در تفسير آيهء 29 شورا « وَمِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ وَما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ » فرموده : « كلمهء « بثّ » به معناى منتشر كردن است ، چنانكه مىگويند : « بث الريح التراب » يعنى باد خاك را متفرق كرد وكلمهء « دابه » به معناى هر جنبنده‌اى است كه در روى زمين حركت كند . پس اين كلمه شامل تمامى حيوانات يعنى جانداران مىشود . ومعناى آية روشن است واز ظاهر آن بر مىآيد كه در آسمانها نيز جنبندگانى هست ، واينكه بعضىها جنبندگان آسمان را به ملائكة تفسير كرده‌اند صحيح نيست ، زيرا أولا آية شريفه مطلق است ، ونمىشود بدون دليل آن را مفيد به يك نوع جاندار كرد ، ودر ثاني أصولا اطلاق كلمهء « دابّه » بر فرشتگان معهود نيست . » بنا بر ، اين تفاسير ، مىتوان گفت در كرات بازوهاى كهكشانهاى بيشمار آسمانها مملو از كراتى مثل زمين مىباشد كه مملو از جنبندگان وحيوانات وشايد پر از ذوى العقول است . [ آياتي از فاطر السماوات ادامه سوره شورى 41 - 48 ] بازهم يكى ديگر از سوره‌هايى كه جمله « فاطِرِ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ » در آن آمده ، سورهء مباركهء الزمر ، آية 46 است . اما قبل از اينكه اين آية را بخوانيم بسيار بجاست كه پنج آيهء ما قبل آن را هم بخوانيم تا از محتويات آن‌ها هم باخبر شويم كه مىفرمايد : 41 - إِنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّ ، فَمَنِ اهْتَدى فَلِنَفْسِهِ ، وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّما